محمد مهريار
402
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
ندارد . در واقع ديدجان از دو جزء « ديد + جان » تركيب شده است . چون « ديد » از ريشهء ديدن و رؤيت نيست بايد دانست كه حرف « د » مبدل از « ب » است . « 1 » بنابراين صورت صحيح كلمه « بيدجان » است و جزء دوم همان تعريب شدهء پسوند « گان » است و ديدجان به صورت صحيح ديدگان معادل بيدگان برمىگردد كه مىدانيم امكنهء بسيارى در ايران به همين نام وجود دارد . « 2 » ديزج - ديزى ديزجان Dizj n ديزجان ديهى است در دهستان كنار رودخانهء شهرستان گلپايگان با جمعيتى برابر 121 نفر . « 3 » ( سال 1345 ) اما ديزگان ديهى است در دهستان حومه از شهرستان نايين با 37 نفر جمعيت . « 4 » در مورد جامعهشناسى و تاريخچه جغرافيايى گلپايگان و نواحى آن و همچنين در مورد نايين و نواحى آن نيازى به آوردن توضيحات و تفصيلات نيست . « 5 » هرچه بايسته و شايسته بوده است در نامواژههاى آنها گفته شده است و اينك به واژهشناسى اين دو نام مىپردازيم . واژهشناسى : ديزجان و ديزگان هر دو به يك تركيب مىباشد . ديزجان معادل است با « دى + ز + جان » و ديزيگان معادل است با « دى + زى + گان » . جزء اول « دى » در هر دو واژه به معناى « ده » است و جزء دوم « ز » و « زى » به معناى زيستن و از همان ريشه آمده است و اما « جان » و « گان » يكى معرب ديگر پارسى ، هر دو پسوند نسبت و كثرت است و هر دو واژه به معناى زيستگاه ده است يا ده زيستگاه . ديزران Dizer n ديزرون ديهى است كه آن را در ضمن ديههاى دهستان رباطات شهرستان يزد به شمار
--> ( 1 ) - ن . ك . به : فواتح « د » در لغتنامه و برهان قاطع و هامش مصحح . ( 2 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ذيل واژههايى كه با جزء « دى » آغاز مىشود . چون ديدار ، ديدان ، ديدى و غيره . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 74 . ( 4 ) - همان ، ص 79 . ( 5 ) - ن . ك . به : همين عناوين در همين رساله .